Menu

نوبت دهی و پذیرش

 

شماره های تماس جهت تعیین نوبت

شعبه قلهک( شمال و شمال شرق تهران؛ قلهک- جنب مترو قلهک- مرکز مشاوره روزنه (رهیار)
02188253229-09360695153

شعبه گیشا ( غرب و شمال غرب تهران؛ گیشا- جلال آل احمد- مرکز مشاوره شیوا)

02188253229-09360695153

 

شعبه صادقیه (غرب تهران؛ ضلع شمالی ایستگاه مترو صادقیه- مرکز مشاوره فرحبخش)

02188253229-093606951530

تلفن مشاوره ای هوشمند9092301369

خدمات تخصصی ما

مشاوره ازدواج
مشاوره
 پیش از ازدواج

مشاوره خانواده
درمان اختلالات روانی و رفتاری
مشاوره تحصیلی وکنکور
مشاوره شغلی

آموزش مهارت های زندگی

مشاوره کودک و نوجوان

بازی درمانی و افزایش خلاقیت در کودکان

خدمات ما در یک نگاه

مشاوره فردی
مشاوره
گروهی
ارزیابی هوش
روانشناس کودک
ارزیابی شخصیت
برگزاری کارگاه های آموزشی ویژه عموم
برگزاری کارگاه های آموزشی ویژه متخصصین

آموزش والدین
همکاری با مدارس
همکاری با مهدکودک ها
انجام پروژه های تحقیقاتی

مطالب کاربردی روانشناسی برای بزرگسالان

خطاهای شناختی
مرکز مشاوره

خطاهای شناختی

برخی از تحریف ها یا خطاهای شناختی

تحریف ها یا خطاهای شناختی

خطاهای شناختی یعنی تفکر به شیوه دگم و توام با افکار غلط و غیر عقلانی که نتیجه آن اضطراب و افسردگی و مشکل در روابط بین فردی است.در شناخت درمانی به شیوه بک ،این افکار مورد چالش قرار میگیرند و با روشهای مختلف رواندرمانی تصحیح میشوند.این خطاهای فکر توسط آرون بک روانشناس شهیر و صاحب نام امریکایی ارائه شده است که به شرح زیر هستند:

 1.تفکر دو قطبی:

این نوع تفکر را ، تفکر قطبی شده ، سیاه و سفید و استدلال به شیوه همه یا هیچ نیز می نامند. در این شیوه فرد تمایل دارد واقعیات را به صورت مطلق تعبیر کند، در این حالت به هیچ وجه، تعبیرهای بینابینی یا خاکستری  را نمی پذیرد. در ذهنیت اشخاص با این طرز تلقی هکه امور به دو طبقه تقسیم می شود : خوب و بد، سیاه و سفید ، ممکن یا غیر ممکن ، مطلوب یا غیر مطلوب .

اصطلاح" یا این یا آن دیدن امور " را برای این نوع تفکر بکار برده است.اگر کسی خوب نباشد ، حتما بد است. اگر خوشبخت نیاشد ، حتما بدبخت است. اگر صلاحیت ندارد ، حتما بی صلاحیت است." تمامیت خواهی "نیز به لحاظی شبیه به همین طرز تلقی است . برای فرد کمال گرا ، اگر کاری صد در صد کامل و بی عیب نباشد، به کلی بد و خراب است. راه میانه ای وجود ندارد . انگار در حد فاصل سفید و سیاه رنگی به نام خاکستری وجود ندارد به نظر یونسی حاکمیت چنین تفکری در برداشت های افراد نسبت به دیگران نیز وضعیتی را ایجاد می کند که تنها انسانی را قبول کنند که بدون عیب و نقص باشد یا از جهت مثل خود آن ها باشد یعنی همه چیز را سفید ببیند. همه چیز باید سفید سفید باشد و در غیر اینصورت کوچک ترین لکه همه چیز را سیاه می کند. در طبیعت چیزی به نام سفید مطلق وجود ندارد . و تنها در عالم ذهن و خیال باید آن را جستجو کرد. آن چه در واقعیت وجود دارد ، آمیزه ای از سفید و سیاه ( خاکستری ) است.

به نظر دیوید برنز(نویسنده کتاب از حال بد به حال خوب) هفت نوع تمامیت خواهی وجود دارد که باعث ناراحتی شخص می شود:

  • 1.تمامیت خواهی اخلاقی: "اگر از اهداف و معیارهای شخصی ام باز بمانم نباید خودم را ببخشم".
  • 2.تمامیت خواهی عملکردی: "برای این که ارزشمند باشم، باید در همه کارهایم موفق گردم".
  • 3.تمامیت خواهی شناختی:" اشخاص مرا به عنوان یک انسان آسیب پذیر قبول نمی کنند".
  • 4.تمامیت خواهی احساسی :" باید همیشه بکوشم تا شاد و خوشبخت باشم، احساسات منفی ام را کنترل کنم و هرگز احساس نگرانی و افسردگی به خود راه ندهم".
  • 5.تمامیت خواهی رمانتیک :" باید همسر کاملی پیدا کنم و همیشه واله و شیدای او باشم".
  • 6.تمامیت خواهی ارتباطی:" زن و شوهر با هم مشاجره نمی کنند و بر هم خشم نمی گیرند".
  • 7.تمامیت خواهی در وضع ظاهر :" بی تناسب هستم ، زیرا کمی اضافه وزن دارم ، پاهایم چاق است ، صورتم جوش زده است".

2.تعمیم مبالغه آمیز:

افراد با قاعده سازی براساس چند حادثه منفی ، تفکر خود را از طریق تعمیم افراطی تحریف می کنند. برای مثال دانش آموز دبیرستانی ممکن است نتیجه بگیرد که: " به دلیل این که در امتحان اول خود در درس جبر ، ضعیف کار کرده ام ، نمی توانم در درس ریاضی هم خوب باشم. مثال دیگر ، فردی فکر می کند " به دلیل این که آلفرد و برتا از دست من خشمگین بودند، دوستانم مرا دوست نخواهند داشت و حاضر نخواهند بود کاری را با من انجام دهند". بنابراین یک تجربه منفی از چند حادثه ، می تواند به صورت قانونی که رفتار آیند را تحت تاثیر قرار می دهد ، تعمیم داده شود . در این تحریف ، افراد یک کلاغ را چهل کلاغ می کنند یا از کاه کوهی می سازند .


 3.شخصی سازی:

شخصی سازی یعنی پذیرفتن مسئولیت درباره چیزهایی که ارتباط زیادی با فرد ندارند و یا اصلا مربوط به فرد نیست . بنابراین ، فرد افسرده ای که نتوانسته هنگام گذر ، نگاه دوستش را بسوی خود جلب کند ، ممکن است فکر کند ، " از دست من ، ناراحت شده است
به نظر برنز ،شخصی سازی و سرزنش ، منجر به احساس گناه ، خجالت و ناشایست بودن می شود . بعضی ها هم عکس این کار را می کنند و سایرین و یا شرایط را علت مسائل خود تلقی می کنند و توجه ندارند که ممکن است خود نیز در ایجاد گرفتاری سهمی داشته باشند.علت زندگی زناشویی بد من این است که همسرم منطقی نیست . سرزنش به خاطر ایجاد رنجش ، در اغلب موارد موثر واقع نمی شود.

4.استدلال هیجانی:

استدلال هیجانی یعنی استدلال نه براساس منطق، بلکه براساس هیجان .فرض را براین می گذارید که احساسات منفی شما لزوما منعکس کننده عین واقعیت است." از سوار شدن در هواپیما وحشت دارم ، حتما پرواز با هواپیما بسیار خطرناک است"." خشمگین هستم ، معلوم می شود که با من منصفانه برخورد نشده است :. " احساس می کنم کودن هستم، پس واقعا کودن هستم ". افرادی که چنین تفکراتی دارند، استدلال های ذهنی عاطفی خود را برابر با واقعیت می دانند.جمله " بد نگوییم به مهتاب ، اگر تب داریم"، نشانگر مفهوم مذکور است . فرد بیماری که تب نموده باشد احساس می کند که هوای اطاق بسیار گرم است و تقاضا می کند که در و پنجره اطاق را باز کنند . یعنی چون احساس می کند اطاق گرم است، پس نتیجه می گیرد که اطاق واقعا گرم است( احساس گرما دلیل گرم بودن اطاق است). ولی وقتی توضیح اطرافیان را مبنی بر گرم نبودن اطاق می شنود ( آزمون کردن احساس ) ، می پذیرد که مشکل از خود وی است و " احساس او مساوی با واقعیت نیست".


 5. بزرگ نمایی و کوچک نمایی:

در این فرایند فرد یا وقایع را بسیار کوچک و دست کم می گیرد یا این که بعضی از وقایع را بیش از حد بزرگ ، جلوه می دهد( خصوصا مشکلات و نگرانی های خودش را ) . همین امر سبب نا امیدی وبدبین شدن وی می گردد
در این خطای شناختی ، وقتی شخصی خود یا دیگری یا یک موقعیت را مورد ارزیابی قرار می دهد ، وجوه منفی را بزرگ می کند و وجوه مثبت را کوچک نشان می دهد. یا حوادث را بزرگ و از آن غولی می سازید یا برعکس ، بدون کمترین توجه از کنارش می گذرید . شبیه نگاه کردن از دوربین چشمی است، از یک طرف که نگاه می کنی اشیاء را درشت می بینی و از طرف دیگر که نگاه می کنی ریز می بینی. در اصل، گناه ها و اشتباهات خود را از دریچه درشت دوربین نگاه می کنید و در همه چیز مبالغه می نمایید و به قولی از حوادث ناگوار برای خود کابوس وحشتناکی می سازید.اما نوبت به نکات مثبت که می رسد، دوربین را سروته می کنید و از دریچه ریزبین به تماشا می ایستید ، حالا همه چیز ، کم ارزش و بی مقدار می شود. با بزرگ دیدن عیوب و کوچک کردن ماسن ، احساس حقارت و... را برای خود تضمین می کنید . اما بدانید تقصیر شما نیست ، بلکه تقصیر عینک لعنتی است که به چشم زده اید .

 

6. برچسب منفی زدن:

در این خطای شناختی فرد از عبارات منفی بر علیه خودش استفاده می کند. به نظر برنز برچسب زدن ، شکل حاد تفکر همه یا هیچ است . به جای این که بگویید " اشتباه کردم" ، به خود برچسب منفی می زنید: " من بازنده هستم". گاهی هم اشخاص به خود برچسب " احمق" یا "شکست خورده" و غیره می زنند . برچسب زدن ، غیرمنطقی است، زیرا شما با کاری که می کنید تفاوت دارید . انسان وجود خارجی دارد ، اما " بازنده" و " احمق" به این شکل وجود ندارد . این برچسب ها تجربه های بی فایده ای هستد که منجر به خشم ، اضطراب ، دلسردی و عزت نفس پایین می شوند . گاه برچسب منفی متوجه دیگران است. وقتی کسی در مخالفت با شما حرفی می زند ، ممکن است او را یک " متبکر " بنامید. بعد احساس می کنید که مشکل به جای رفتار یا اندیشه ، بر سر " شخصیت" یا " جوهر و ذات " اوست و در نتیجه ، او را به کلی بد قلمداد می کنید و در این شرایط فضای مناسبی برای ارتباط سازنده ایجاد نمی شود
در برچسب زدن ، نوعی عدم جداسازی بین شخص و رفتارش وجود دارد که در آن فرد یک رفتاری را که جزئی از شخصیت است به حساب کل شخصیت می گذارد . برای مبارزه با این تحریف شناختی می توان به مراجع یاد داد که یک دید کلی ( در نظر گرفتن کل رفتار نه یک یا چند رفتار ) افزایش دهد.

  

7. بی‌توجهی به امر مثبت:

از جمله توهمات ذهنی ، تمایل شدید بعضی از افسرده‌هاست که تجربه‌های خنثی و حتی مثبت را منفی ببینند . نه تنها تجربه‌های مثبت نادیده گرفته می‌شود ، بلکه به تجربه‌های منفی و کابوس نیز تبدیل می‌شوند. بهتر است نامش را " کیمیاگری برعکس " گذاشت. کیمیاگران قرون وسطی ، عمری را برای پیدا کردن راهی برای تبدیل فلزات کم‌ارزش به طلا صرف کردند . در حال افسردگی ، در جهت خلاف این کیمیاگران می‌روید و لذت طلایی را با احساس سربی عوض می‌کنید و از کاری که می‌کنید ، آگاه نیستید .نمونه بارز این موقعیت واکنشی است که وقتی کسی در مقام تعریف از ما حرفی می‌زند ، نشان می‌دهیم . وقتی به خاطر کاری که کرده‌ایم یا لباسی که پوشیده‌ایم ، از ما تعریف می‌کنند ، چه بسا پیش خود می‌گوییم : " نه واقعا این طور نیست ، می‌خواهند که لطفی کرده باشند" و با یک جمله از کنار تعریف می‌گذریم . گاهی می‌گوییم :" نه ، اصلا چیز مهمی نبود". اگر به طور دائم روی حوادث خوب آب سرد بپاشید ، چه جای تعجب است که زندگی این همه سرد و بی‌روح به نظر می‌رسد و در نهایت خدا به داد عزت نفس شما برسد!! 
با بی‌ارزش شمردن تجربه‌های مثبت ، اصرار بر مهم نبودن آن می‌کنید. کارهای خوب را بی‌اهمیت می‌خوانید ، می‌گوئید که کار هر کسی می‌تواند باشد. بی‌توجهی به امر مثبت ، شادی زندگی را می‌گیرد و شما را به سوی احساس ناشایسته بودن سوق می‌دهد و یا این که وقتی در مورد خود قضاوت می‌کنید ، تجربیات ، اعمال یا کیفیات مثبت خود را نادیده می‌گیرید، مثلا " آن پروژه را به انجام رساندم ، ولی بدان معنا نیست که فرد با کفایتی هستم ، چرا که در این مورد شانس آوردم.


8. فاجعه سازی

این تحریف شناختی توسط" فری من" عنوان شده است . به نظر او، در این خطای شناختی ، افراد حادثه‌ای را که برمی‌گزینند و در مورد آن نگران می‌شوند، به قدری پیازداغ آن را زیاد می‌کنند که از آن وحشت‌زده می‌گردند " من می‌دانم که هنگام ملاقات با مدیر منطقه ، حرف احمقانه‌ای بر زبان خواهم آورد که موقعیت شغلی مرا به خطر خواهد انداخت . در این تحریف ، شخص انگار به آخر خط رسیده است.مسائل کم اهمیت بزرگ جلوه گر میشوند و از کاه کوه میسازیم.

 

9. انتزاع انتخابی یا فیلتر ذهنی

در این فرایند فرد روی جهات منفی خود تمرکز کرده و جهات مثبت را نادیده میگیرد.و نیز بر روی جزییات یک مجموع کلی تکیه کرده و از سایر چنبه های کلی‌تر و واقعی آن مجموعه صرف‌نظر می‌کند. برای مثال فوتبالیستی که چندین گل به ثمر رسانده و چند ضربه را نیز به تیر دروازه زده ، ممکن است تنها بر اثر هدر دادن یک توپ و زدن آن به خارج از زمین، بر روی این اشتباهات تاکید کند. سپس این ورزشکار از جمع یک‌سری حوادث، یک حادثه را به صورت انتخابی انتزاع کرده و از آن نتایج منفی استخراج می‌کند و در نیجه احساس افسردگی می‌نماید.برنز این تفکر را فیلتر ذهنی می‌نامد.افراد افسرده و افراد فاقد عزت نفس کافی جنبه های مثبت خود را غربال کرده و دور میریزند ولی جنبه های منفی خود را بزرگتر می کنند.


10.  استنباط اختیاری یا نتیجه گیری شتابزده یا دل‌بخواهی:

استنباط اختیاری یعنی ، رسیدن به نتایجی براساس ملاک‌های ناکافی. بنابراین کسی که در انجام نخستین تکلیف درمانی دچار اشکال شده است، ممکن است به این نتیجه برسد که این درمان فایده‌ای برایم نخواهد داشت.

فریمن،دو استباط اختیاری را تشریح می‌سازد:

الف)ذهن‌خوانی

ب)پیش‌بینی­ منفی 

  • الف)ذهن‌خوانی: 
    ذهن‌خوانی به این عقیده برمی‌گردد که می‌دانیم فرد دیگری در مورد ما چه فکر می‌‌کند . برای مثال فردی ممکن است نتیجه‌گیری کند که دوستش از او خوشش نمی آید زیرا او با وی خرید نرفته است . در حقیقت ، دوست این شخص ممکن است دلیل دیگری برای عدم قبول دعوت وی داشته باشد. مثلا ممکن است به دیگری قول داده باشد.
  • ب)پیش‌بینی­­ منفی: 
    این نوع تفکر ،طالع بینی ، نیز نامیده می شود.به این معنی است که شخص اعتقاد دارد اتفاق ناگواری رخ خواهد داد، اگرچه قرائن و شواهد از این پیش بینی حمایت نکنند . فردی ممکن است ، پیش بینی کند که در امتحان شکست خواخد خورد ، اگرچه وی خود را برای این امتحان مهیا کرده و در امتحانات قبلی خود موفق بوده باشد. در این نوع استنباط ، شکست یا پیش بینی منفی در آینده ، به وسیله حقایق حمایت نمی شود.

 

 11.  عبارات " باید دار"یا جزمی:

این مفهوم ، نشانه اصلی و مهم تمامیت خواهی است . در دوران کودکی ، والدینمان و بزرگسالان دیگر کلی سعی می کنند با توسل به باید ها ما را به انجام کارهای گوناگونی وادارند . قاعدتا هر " باید"ی احتیاج به دلیلی دارد: " اگر نمی خواهید آسیب ببینید باید قبل از این که از خیابان عبور کنید، هر دو طرف خیابان را نگاه کنید". ما بایدهای دوران کودکی را آموخته ایم ، زیرا آن ها جهان را برای ما راحت تر می کنند . به هنگام بزرگسالی ما خیلی بیشتر می توانیم پیامدهای منطقی اعمال خودمان را تعیین کنیم . در دوران کودکی ما اکثراً از بایدها برای اجتناب از تنبیه اطاعت می کردیم اما برای یک فرد بزرگسال امکان تنبیه وجود ندارد. برای افراد ، مهم است که بایدهایشان را خودشان تعیین کنند و تصمیم بگیرند که آیا آن باید ها به هدف مفیدی در زندگی فرد کمک می کند یا نه
افراد باکلمات " باید " و "نباید" از خود یا دیگران انتقاد می کنند . مسامحه کارها به خود می گویند: " باید آن نامه را بنویسم ، باید شروع کنم".عبارت های بایددار، معمولا موثر نیستند ، زیرا احساسی از گناه تولید می کنند و در نتیجه شرایطی را فراهم می آورند که فرد از انجام آن خودداری می کند . در همان لحظه ای که به خود می گویید: " باید این کار را بکنم "، احتمالا این اندیشه را در سر دارید که "... اما حالا به انجام آن مجبور نیستم، تا فرصت دیگر صبر می کنم". اما گاهی اوقات هر چه بیشتر به خود بگویید که باید کاری صورت دهید، انجامش به همان اندازه دشوار می شود
"
باید"ها ( امر و نهی ) اگر از حد مشخصی فراتر رود ، به دیگران و شخص امر و نهی کننده آسیب می زند. کارن هورنای ، روان شناس معرف ، در سلسله کتاب هایی در باب " شخصیت عصبی "، مفهوم " قصاوت بایدها" را مطرح ساخت . به اعتقاد هورنای ، انسان دچار بیمار روانی ، انتظارات غیرمنطقی دارد و به استناد حق و حقوق فرضی ، برای خود امتیازات خاصی قائل است و اصرار دارد دیگران بدون توجه به منافع و نیازهای شخصی ، به خواسته های او گردن نهند و چون این خواسته ها برآورده نمی شوند، عصبانیت بر وجود او مستولی می گردد . بعضی از این توقعات نیز متوجه نظام جهانی ، سرنوشت و یا خداوند می شود : " حق من است که خوشبخت باشم ، منصفانه نیست که زندگی تا این حد دشوار باشد" ، " مردم باید با من رفتار بهتری داشته باشند". به اعتقاد خانم هورنای ، این دسته از بیماران روانی ، به قدری در سهم به ظاهر بی تناسب مشکلات خود غرق هستند که نمی توانند از خوشی هایی که می تواند در زندگی برای آن ها وجود داشته باشد ، بهره مند شوند
نوع دیگری از از امرونهی را می توان " بایدهای دوبل " نامید . اشخاص اغلب از این " باید "ها اطلاع ندارند ، همان طور که از افکار اتوماتیک خود هم بی خبرند. با این حال ، با کمی دقت می توان این " باید"ها و "باید های دوبل " را تمیز داد. " بایدهای دوبل " با تفکر دیگری در ارتباط است: " همسرم باید به حرف های من گوش می داد"یا " نباید از من عصبانی می شد". حالا در ارتباط با این " باید "، " باید دومی " شکل می گیرد و دستورالعملی برای تلافی نوشته می شود: " باید جواب او را بدهم ، باید سر او داد بکشم
استفاده از جملات دارای " باید" و "حتما" ، تفکر آمرانه نیز نامیده می شود ، یعنی شما در این مورد که خودتان و دیگران چگونه رفتار می کنید دید ثابت و دقیقی دارید و در این توقعات برآورده نشوند ، برآورد افراطی انجام می دهید. مثلا " وحشتناک است اگر من اشتباه کنم ، من همیشه باید بهترین باشم" . یکی از انواع عمده تفکر غیر منطقی در نظریه الیس، " حکم کنندگی " است که بی شباهت به " باید" های بک نیست. به نظر الیس ، اساسی ترین تفکرات غیرمنطقی که در روابط دارند، برخواسته از فلسفه " لزوم " در مقابل " تمایل " می باشد . افراد به سهولت و خیلی عادی به جای این که به داشتن ویژگی هایی در روابط خوداظهار تمایل کنند ، به غلط، وجود آن ویژگی را برای خود ، دیگران و محیط ، الزامی تلقی می کنند
به نظر فری در " بایدها " ، جملات تمایلی " من دوست دارم شنا کنم "، " ما ترجیح می دهیم که افراد از ما دزدی نکنند "، به جملات آمرانه بی اساس ، تغییر پیدا می کند : " من باید شنا کنم "، " او نباید از ما دزدی کند" به نظر بک کلمه " باید" جای واژه های " بهتر است ان شاء الله " و نظایر آن را تصرف می کند
الیس به یازده باور یا عقیده غیرمنطقی معتقد است که موجب اضطراب و ناراحتی روانی می گردد. وقتی فرد به چنین عقایدی توسل می جوید ، در نگرش و برداشت های خویش ، شدیدا بر " اجبار" و " وظیفه " تاکید می ورزد و خود را بی نهایت به وقوع امر خاصی ، مقید و پایبند می کند. بنابراین ، اگر فرد خود را از این قیدها برهاند ، به احتمال قوی در جهت سلامت نفس و رشد شخصیت حرکت خواهد نمود
به نظر برنز در سه مورد استفاده از کلمه باید بی اشکال است : یکی از آن ها باید های اخلاقی است ، " نباید از کسی سوء استفاده کنید ، زیرا خلاف اصول اخلاقی است ". دومین نوع بایدهای مجاز، بایدهای قانونی است " " نباید در خیابان با سرعت 140 کیلومتر رانندگی کنید ، زیرا خطرناک است و احتمالا مشمول جریمه پلیس ( و ضرر رساندن به دیگران) می شوید". بالاخره به بایدهای طبیعی می رسیم . به حکم قانون طبیعت این اتفاق باید بیفتد . مثلا اگر قلم از دست من رها شود، تحت تاثیر قانون جاذبه " باید " سقوط کند.


12. تفکر تساوی گونه:

یکی از انواع خطاهای شناختی مساوی دیدن امور است که باعث تحریف واقعیات می شود و در حقیقت مادر تحریفات شناختی می باشد و تمام این تحریفات در اصل به این تحریف برمی گردند . این نوع تفکر می تواند ریشه احساس درماندگی و ناامیدی در افراد باشد که موجب دید منفی نسبت به خود و آینده خواهد شد. در جهان واقعیت ( و یا جهان خارج از ذهن ) هیچ گاه دو چیز ، مساوی هم نیستند. تساوی را شاید در رابطه با علم ریاضی آن هم در سطح ذهن بتوان مدنظر قرار داد. ولی در واقعیت خارجی ، چنین چیزی محقق واقع نمی شود. این هنر عالم خلقت است که دوباره کاری در آن راه نداشته و در نتیجه دو چیز صد در صد شبیه به هم و یا مساوی با هم ، به طور مطلق وجود ندارد. این امر در امور اجتماعی و روابط با دیگران به نحو بارزتری قابل مشاهده است. برای مثال دانش آموزی که نتوانسته است در رشته مورد نظرش در کنکور سراسری قبول شود ، احساس بی ارزشی و بدبختی می کند و عمیقا این تفکر در ذهن او نقش می بندد که قبولی در کنکور سراسری مساوی با خوشبختی و عدم قبولی در آن مساوی با بدبختی است. ولی هنگامی که مشاور با کمک مراجع به بررسی دقیق دو طرف تساوی می پردازد ، مشخص می شود که قبولی در کنکور سراسری ، نه مساوی بدبختی است و نه مساوی خوشبختی ، بلکه یکی از اهداف مهم زندگی است. یعنی در کنار ادامه تحصیل ، موارد دیگری نیز باید حضور داشته باشد تا شخص را به خوشبختی برساند . برای خوشبختی ، ادامه تحصیلی شرط لازم است ولی شرط کافی نیست.

مک کی ، دیویس ، طبقه بندی های بک در خصوص روش های فکری غیرطبیعی را به صورت سفسطه های زیر خلاصه کرده اند که اجمالا به آن ها می پردازیم:

  • 1.سفسطه کنترل: سفسطه کنترل بیرونی عبارت است از این که دیگران مسئول مشکلات فرد می باشند. عکس این سفسطه ، عبارت است از این که فرد معتقد است او مسئول مشکلات و مسائل دیگران است.
  • 2.سفسطه منصف بودن­: این اعتقاد که آن چه فرد می خواهد ، تنها چیز منصف و درست است.
  • 3.سفسطه تغییر: آن اعتقاد که باید ( یا می توان ) به دیگری فشار آورد که تغییر کند ، به شکلی که من راضی باشم.
  • 4.سفسطه بایسته­ها: قوانین و انتظارات بی انعطاف شخصی که توسط فرد اعمال می شوند و فرد معتقد است که باید در کلیه شرایط ، این قوانین و مقررات را رعایت کرد. او برای بیان این قوانین و مقررات از کلمات " باید " ، " لازم است " و .... استفاده می کند.

در خاتمه این بحث ، لازم به تذکر است که تحریف های شناختی ، به شیوه های متفاوت و تحت عناوین مختلفی ، به وسیله بعضی از روان شناسان معروف توضیح داده شده است که علاقه مندان می توانند به بررسی و مقایسه آن ها با روش های بک و شیوه های مشابه آن بپردازند. از جمله برن و هریس ، در توضیح " حالت من والدینی " واژه هایی چون : باید ، الزاماً ، هرگز ، همیشه ، احمق ، تنبل ، بهتر ، بهترین و ... ( که نشانگر تفکر دو مقوله ای ، برچسب زنی و حکم کنندگی هستند ) را به کار برده اند که بیانگر محدودیت هستند و با درخواست ها و تاثیرات مخرب و نامطلوب ، مانع رشد " من بالغ " می شوند و یکی از هدف های اصلی روان درمانی به شیوه " تحلیل ارتباط محاوره ای " ، آزاد نمودن ، " حالت من بالغ " از تاثیرات مخرب " من والدینی " است.

 

 

 

 

 

 

مطلب بعدی ويژگي قربانيان قلدری یا بچه های تو سری خور
چاپ
49156 به این مطلب امتیاز دهید:
3.1

2 نظرات مطلب "خطاهای شناختی"

رقیه

سلام

ممنون


مرکز مشاوره

سلام

سپاس از شما

لطفا برای ارسال نظر وارد سایت شوید یا ثبت نام نمایید

x

مشاوره ازدواج

مشاوره تحصیلی

soap2day